Kara Afrikanın Beyaz Yüzü: Fas Gezi Notları

Fas, resmî olarak Fas Krallığı Kuzey Afrika'da yaklaşık olarak 32 milyon nüfusa ve 720,000 km² yüz ölçümüne sahip bir ülkedir. Başkenti Rabat ve en büyük şehri de Kazablanka'dır. Fas'ın, Atlantik Okyanusu'dan, Cebelitarık Boğazını çevreleyip Akdeniz'de son bulan uzun bir sahil şeridi vardır. Doğudan Cezayir, Kuzeyden İspanya (boğaz boyunca bir denizden bir sınır ve Ceuta ile Melilla adlarında iki küçük özerk şehir), güneyden de Moritanya ve Batı Sahra ile komşudur.

2011'de kısmette Fas varmış. Bu gezinin bir özelliği de 55 yaşımda, 55. ülkeyi ziyaret etmem olması güzel tesadüf oldu. Afrika kıtasına ilk gidişim bu, 31 Ekim 2011 yılında THY’nin, sabah 9:55 uçağı ile güzel bir uçuştan sonra Fas’ın en büyük ve kalabalık şehri Kazablanka’ya vardık.


31.10.2011, Kazablanka: Uçakta dağıtılan basit formları pasaportumuzun içine koyarak gümrük memuruna uzattık, 15 saniye gibi kısa bir sürede işlemimiz bitti. Pasaportumuzun en arka sayfalarından birine kaşe ile birlikte bir giriş numarası verildi. Konaklanacak otellerde isteniyor bu numaralar. Hava alanından otelinize gitmenin üç yolu var. Tren, hava alanının altından kalkıyor. ( 50 dirhem ödüyorsunuz). Otobüs ile ortalama aynı fiyat. Taksiler taksimetre açıyor, kimisi otobandan, kimisi ara yollardan gidiyor (150-200 dirhem=35-45 TL).

Kazablanka’da pek gezilecek yer yok denecek kadar az. Hasan 2 Camii, Medina (Eskişehir), Atlas Okyanusu kıyısında, Miami sahil şeridine benzetilmek istenen, (kısmen de benzemiş). Place Ain Dyab (Ain Diyab), Twing Center, ben Bulvar City Othman (Lalla Meryem) civarında Acima marketin ara sokağında kötü bir hostel’de kaldık. Kesinlikle tavsiye etmiyorum.


Kaldığınız otelinizden ayrılmak veya otelinize gelmek için tepedeki bagaj kısmında Petit Taxi yazan taksilere binin ve kesinlikle taksimetreyi açtırın.(taksi metre 1.40-1.70, gece yarısı 2.55 dirhem ile açılış ücreti var), taksi fiyatları Türkiye’ye göre çok ucuz. Yemekler, genelde ızgara türü. Tajin denen bizim güveç tarzı yemekleri ünlü, onun yanında köfte, şiş bulabilirsiniz.


Hijyenik ortamda sorun yok, ben her yemekten çekinmeden yedim. Marketlerden alışveriş etseniz de, meyve Türkiye’den pahalı. Et çok olmasına rağmen, bizi paramızla 25-30 TL arası değişiyor.

Kafeleri çok güzel, Fransız kültürü hakim. Nane Çaylarından deneyin (10 dh ). Medina çarşısının bulunduğu yerden 100m. sonra İbis Otel var, otelin karşısından sahil tarafına doğru yürüyün balık halini göreceksiniz (Polis karakolunun karşısında).


Sabah erken gidilirse balık ihalesini görebilirsiniz. Girişin 50 m. ilerisinde, solda bir lokanta var, onu geçin, karşınızda gördüğünüz Du Port De Pecne (alt kat) lokantasında afiyetle deniz ürünlerini yiyebilirsiniz. ( 2 kişi 96 Dirhem)

Oradan taksiye binin, 6 km ilerideki Ain Diyab + Megalama Sineması’nın bulunduğu Atlas Okyanusu kıyısına gidiniz (40 Dirhem ).


Medina, surlar içinde kalan alışveriş yeri olarak kullanılan semtidir. Kazablanka’nın, bit pazarı olan Darbigallif semtine sabah saat 11 den sonra gidebilir, burada, çalıntı mallar, ucuz elektronik eşyalar, giysiler bulabilirsiniz.

Buradan taksiyle 20 dakika uzaklıkta bulunan Hobous (Mert Sultan) semtine geldik. Taksiye 10dh=2,5 TL ödedik. Güzel bir yer Bedestan biçiminde tanzim edilmiş, bizim kapalı çarşının küçüğü alışveriş yeri. Zeytin satan dükkanlar ilginizi çekecektir. Kazablanka’da gezmek için iki gün yeterli.

Fas güvenli bir ülkedir tinerci ve uyuşturucu kullananlar çok olmasına rağmen sorun yaratmazlar, cezalar yarım şeriat kanunlarına göre uygulanır ve ağırdır.


03.11.2011, Fas: Fas’da Fransızların yaptığı tren sistemi çok güzel, yaygın ve ucuzdur. Kazablanka’dan bir gün önceden kişi başı ( 110 dh=25tl= 10 £. ) ödeyerek 2. sınıf aldığımız Fes bileti ile sabah 7.30 trenine yetiştik.


Tren garı, çok güzel ve temiz, trenin içi gayet güzel. Rabat-Kenitra-Meknes yolunu takip ederek yaklaşık beş saatte Fes şehrine geldik. Petit taksiye binerek sekiz dakikada (10dh =1£ ) ödeyerek, Medine (eski şehir) ana giriş kapısına geldik. Eskişehir’e araba girmiyor, daha doğrusu giremiyor. Yollar 3 ile 1.5m genişliğinde.


İstasyondan taksiye binince taksi sizi Eskişehrin Bab Mahrook giriş kapısına getiriyor. Kemerli kapıdan girince küçük bir meydan olan Bab Jloud sizi karşılıyor. Elli metre sonra yol ikiye ayrılıyor. Tala’a Kbira ve Tala’a Sghira. Bu yollardan birine giriyor ve 1,5-2 metre genişliği geçmeyen daracık yollarda gezmeye başlayarak Eskişehir’in içinde kayboluyorsunuz.

Daha önceden Hotel Bookers'tan ayırttığımız Dar Hafsa oteli aramaya başladık. Sora sora 300 metre yürüyerek 1.5m lik dar sokaklardan geçerek bulduk. Bir aile tarafından işletiliyor, güzel bir butik otel. Aziz isimli bir arkadaş gereken ilgi ve alakayı göstererek bizi odamıza çıkardı.


Odamız Doğu tarzı güzel döşenmiş, sıcak su ve kliması olan, gardrobu bulunmayan rahat kalınabilecek bir mekan. Odanın geceliği 52 £ bize göre çok pahalı ( kahvaltı dahil ). Oteli bulamamanız halinde sıkıntınızı anlayan ve bu işten geçimini sağlayan gençler sizi 10-20 Dh. karşılığında sıkıntısız olarak otelinize teslim ediyorlar. Bu da geçinmenin bir yolu Fas’da. Otelden çıkarak ilk gördüğümüz cafe de nane çayı içtik. (10 dh=1£ ). Ekmek içi tavuk ve patates yedik (2 kişi 40 dh = 4£ ).


Medina’nın içinde şuursuzca, ayaklarımız ağrıyana kadar gezdik. Değişik bir dünya, egzotik bir ortam var. İkinci gün Karaviyin camii ve medresesini gezdik, hemen üstünde İdris Sultan çeşmesi ve medresesini ziyaret ettik. Eski iplik boyama atölyelerine gitmedik.

Fes şehrinde 2 gün kalmak yeterli. İnternetten otel ayırtmayın pahalı, eski şehrin hemen girişinde güzel oteller var ve daha uygun fiyata. Bab Bojloud oteli iki kişi 300 dh=28£. Akşam üstü taksiye 10 Dh=1£ ödeyerek modern şehirdeki en canlı bulvar olan 5. Muhammet bulvarına geldik uzunca bir süre gezindik, vitrinlere baktık.


Cadde üzerinde bir ızgara salonuna girerek karnımızı doyurduk. Üç porsiyon tavuk şiş (18 çubuk şiş) yedik. ( Toplam 36 dh= 3£ ) . Akşam üstü taksiye binip otelimize döndük. Fes şehrinde başka görülecek bir şey yok. Gece seyahat etmek isterseniz bu şehir bir günde gezile bilir.


5.11.2011, Marekeş: Kurban bayramının ilk günü, Fes kentinde sabah erkenden kalkarak, otelimizden yağmur altında 300m yürüyerek eski şehrin BAB BOUJLOUD kapısından taksiye binip, tren garına geldik. Taksiye 10 dh=1£ ödedik. İstasyon çok modern ve güzel. 2 adet nane çayı içtik 36 dh= 3£(euro) ödedik, çok pahalı dışarıya göre.

Trenimiz 8:50 yerine 9:30 da kalktı. 2. sınıf için bilet almıştık ( kişi başı 195 dh=18€ (Euro)). Kompartıman gayet güzel ve temiz havalandırması iyi genelde dolu olmuyor. Tren, Marakeş yolunu aynı güzergah üzerinden yapıyor, yani Meknes, Ben Simane, Kenitra, Sale, Rabat, Casablanca istikametinden yukarıya çıkıyor.

Bu çok önemli ,biz bilmediğimiz için aynı yolu ikinci sefer katettik, başka alternatifler düşünülebilir. Marakeş’e 8.5 saatte vardık. Hava karardı. Taksiye binip Jema El Fına meydanının yanına geldik. (15dh=1,5€)


Adresi tek başımıza bulmak mümkün değil, turistten ekmek yiyen bir sokakta yaşan bir genç yanıma geldi ve otelin adresine baktı götürebileceğini söyledi, takıldık peşine, 15 dakikada kalacağımız 1,5 metrelik dar sokaktaki Riad Abhar Otele geldik. Çok güzel bir tesis.

Adnan ve Yasin isimli resepsiyoncu arkadaşlar çok samimi davranıyorlar. Sıcak bir ortam var. Balici arkadaşa 20 dh =2£ verdik. Yerleşip hemen El Fena meydanına çıktık, çok büyük bir meydan ne ararsanız, ne isterseniz mevcut. Güzel bir akşam yemeği için 30 dh=3€ ödedik.


İki büyük bardak portakal suyu 8 dh=0,80£, 1,5 litre su 6 dh=0.60€. El Fena meydanının yanında Kutubiye camisi ve medresesi var. Caminin arkası park ve bahçelik, gezi alanı olarak tanzim edilmiş. Kutubiye camii minaresini gören ana caddeden 3km ileride meşhur Menara bahçesi, suni gölü ve müze haline getirilmiş köşkünü görebilirsiniz. Biz taksiyle gittik 10 dh=1€ ödedik. Köşkü gezmek 10 Dirhem ödemeniz gerekiyor.

Tekrar Jema El Fenaya döndük, aksi istikametteki ortalama Bahia Sarayına ve saraya gelmeden yolun sağında kalan ünlü Yahudi pazarını gezdik. Saray bileti 10 dh ödedik. Yahudi pazarının bulunduğu Palais Badii Meydanında 12 nolu mini lokantada (Restorande Place Ses Ferblantier) Tajin yedik güzeldi. Bir çeşit güveç. balıklı, etli, kuskuslu, sebzeli olabiliyor. 30 dh=3£.

El Fına meydanına yürüdük, ünlü Cafe Brasserie Du Clasier’de Cafe White içtik. 2 cafe 30 Dh= 3€. El Fına Meydanından yürüyerek 10 dakikada gidebileceğiniz Kasbah Ensemble Artisanal Twizra alışveriş yerlerini beğeneceksiniz.


Buralarda Fas kültürüne ait el işleri satılıyor. Buradaki surlarin, mekanın tam arkası Place My Yezid caddesidir. Kasbah Yezid Camii’nin bulunduğu alanın bir bölümü gezi ve alışveriş alanı olarak düzenlenmiştir. Yemeğimizi Fransız Kafe’de yedik 50 dh=5£ ödedik. Riad oteller eski şehrin içinde kalmaları ve otantik bir ortamları bulunması nedeniyle surlar dışında kalan otellere nazaran pahalı.